Saturday, 26 April 2014

Aiste - Todhchaí na Gaeilge


I wrote this essay 3 years ago on the future of the Irish language and so it is a little bit out of date. The information in it can still all be used but it may need to be changed a little bit. For example it says the new Leaving cert Irish course came in this year, so that needs to be changed to 3 years ago now. There will also be new information that can be added in with regard to things being done to preserve and help the Irish language but this is a starting point and most of it is still valid. 


Todhchaí na Gaeilge

An mbíonn tú ag féachaint ar an teilifís, ag éisteacht leis an raidió nó an léann tú na nuachtáin na laethanta seo? Bhuel, i mo thuairim, má dhéanann tú aon cheann de na nithe seo tá scéal éigin cloiste nó léite agat faoin todhchaí na Gaeilge, táim cinnte dearfach de! Tá todhchaí na Gaeilge go mór i mbéal an phobail sa lá atá inniu ann. Ní théann lá thart nach mbíonn tagairt don Gaeilge sna meáin. Bíonn siad líon lán de thuairiscí faoi, go háirithe na laethanta seo mar tá daoine cáiliúla, cosúil leis an dornálaí Bernard Dunne, ag déanamh iarracht ar son na Gaeilge, agus ag cur an Gaeilge chun cinn, chun Gaeilge a spreagadh ar fud na tíre. É sin ráite áfach, fós níl a fhios agam cad atá i ndán don teanga. Is í an Ghaeilge teanga oifigiúil na hÉireann, ach chun an fhírinne a rá, is é an Béarla an teanga a labhraíonn tromlach na ndaoine sa tír seo. I mo thuairim, is mór an trua é. Níl clú dá laghad agam cad atá i ndán don teanga seo sa todhchaí ach tá súil agam go mairfidh sé agus go rachaidh sé ó neart go neart. 

Caithfear a admháil go bhfuil an-tábhacht go deo ag baint leis an nGaeilge don tír seo. Is í an Ghaeilge ár dteanga dúchais, agus an difríocht idir muintir na hÉireann agus muintir na cruinne móire amach ansin. Is cuid mór dár gcultúr í agus is é mo thuairim go gcaithfimid gach rud a dhéanamh chun í a chaomhnú, mar a deir an seanfhocal, “Tír gan teanga, tír gan anam.” Tá a lán daoine an-bhródúil as ár gcultúr agus teastaíonn uathu an teanga a chaomhnú. Tá sé tugtha faoi deara, mar shampla, go bhfuil níos mó paistí ag freastal ar ghaelscoileanna anois ná riamh. 

Gan dabht tá a lán buntáistí ag baint le Gaeilge sa tír seo. Gné mhór thábhachtach ná an stáistiún teilifíse TG4. Cuireann sé cláracha ar súil do phobal na hÉireann trí mheáin na Gaeilge maidir le chúrsaí spóirt, cosúil le GAA Beo, Tour de France, peil na mBan agus a leithéidí, cúrsaí faisin, an Nuacht srl. Agus tá clú agus cáil ar dhaoine cosúil le Gráinne Seoighe, Daithí Ó Sé agus a leithéidí a bhaineann leis an stáisiún. Déanann TG4 an iarracht chun an Ghaeilge a spreagadh i ngach cearn den tír agus is rud maith é do thodhchaí na Gaeilge. 

I mí Eanair 2007, tháinig tábhacht mór leis an teanga mar fuair sé stádas oifigiúil agus oibre san Aontas Eorpach. Mar sin tá neart aistritheoirí ag teastáil ó Pharlaimint na hEorpa chun gach rud a aistriú go Gaeilge. Anuas ar sin, tá ar an Rialtas, daoine le Gaeilge líofa a bheith acu i ngach roinn den rialtas freisin. Toisc gur teanga oifigiúil na hÉireann í agus teanga oifigiúil í sa hEorpa, is rud iontach é sin do thodhchaí na Gaeilge. Tá go leor postanna ar fáil do dhaoine le Gaeilge agus spreagtar daoine Gaeilge a fhoghlaim mar sin.

Thosaigh an cúrsa nua Gaeilge i scoileanna na tíre i mbliana agus anois tá i bhfad níos mó béime ar an mbéaltriail agus ar Ghaeilge labhartha. Is rud maith é sin mar tá níos mó daltaí ag labhairt Gaeilge sna ranganna agus mar sin beidh níos mó muinín acu í a labhairt taobh amuigh den scoil freisin. Cabhróidh sin le todhchaí na Gaeilge mar “ beatha teanga í a labhairt.”

11 comments:

  1. Great essay !you just saved my life! was trying to learn an essay on this but it was so hard, this one is great and easy to learn !

    ReplyDelete
  2. Thank you! I can't wait until you put up more of it and other Irish aistes

    ReplyDelete
  3. My Irish teacher is useless and this is the best thing I've ever come across. Thank you!

    ReplyDelete
    Replies
    1. dom freisin!Ar fheabhas!

      Delete
  4. You are a life saver!! Go raibh maith agat ��

    ReplyDelete
  5. You honestly saved my life!! Great phrases btw!!

    ReplyDelete
    Replies
    1. Best thing ever!! Helped me through my homework too! Plz put up more!!!

      Delete
  6. DAOINE DAOINE PHOBLACHT NA hOIREANN

    TREOIR FAOI DHÉANAMH IARRATAS AR TÍOCHT DE CHOMHLACHTAÍ CUIDEACHTA MEANNAITHE AGUS GINEÁLACHA A FHÁIL I DÉANAMH CALLED gnólacht iasachta Albaker. Táim AM AN TÁSÁIL ACHOINEACHTA AGUS DÍOCHTA GHNÍOMH CUIDEACHTA IOMLÁN LUIS.
    ,
    Is é mo ainm Abdullah Tá mé ó chathair Bhaile Átha Cliath agus tá mé ag cuardach cuideachta iasachta fíor le 5 mhí anuas, teach a cheannach
    Ba é gach rud a fuair mé go leor scams a thug orm muinín a thabhairt dóibh agus ag an deireadh
    den lá, ghlac siad mo chuid airgid gan aon ní a thabhairt ar ais, go léir
    cailleadh mo dóchas, fuair mé mearbhall agus frustrated, ní raibh mé ag iarraidh rud ar bith a dhéanamh le cuideachtaí iasachta ar an idirlíon, agus chuaigh mé chun airgead a fháil ar iasacht ó
    cara, dúradh liom gach rud a tharla agus dúirt sí gur féidir léi cuidiú liom, sin
    tá a fhios ag cuideachta iasachta ar féidir liom cabhrú le haon mhéid iasachta
    ag teastáil uaim le ráta úis an-íseal de 2%, go bhfuair sí a
    iasacht uaidh, d'ordaigh sí dom conas iarratas a dhéanamh ar an iasacht, rinne mé
    díreach mar a d'inis sí liom, chuir mé iarratas orthu ar R-phost: (albakerloanfirm@gmail.com) riamh chreid mé ach rinne mé iarracht
    an t-iontas is mó a fuair mé an iasacht laistigh de 24 uair an chloig, ní raibh mé in ann a chreidiúint,
    Táim sásta agus saibhir arís agus táim ag buíochas le Dia go bhfuil an iasacht sin
    tá cuideachtaí mar seo ann fós ar na scams seo ar fud na háiteanna,
    le do thoil, comhairle a thabhairt do gach duine amach ann a bhfuil gá le hiasacht le dul
    (albakerloanfirm@gmail.com) ní theipeann ort riamh, agus
    athróidh do shaol mar a rinne mé. Téigh i dteagmháil le do thoil (albakerloanfirm@gmail.com) inniu agus do iasacht a fháil uaidh, déantásaíocht Dia Dia Albaker as a bhfíor tairiscint iasachta.
     Bí cinnte go dtéann tú i dteagmháil le gnólacht iasachta Albaker as do chuid iasachta toisc go bhfuair mé mo iasacht go rathúil ón gcuideachta seo gan strus.

    ReplyDelete
  7. ah nice wan ya lil sxc

    ReplyDelete